بسم الله الرحمن الرحیم
بسیاری از طلاب گرانقدر پس از پشت سر نهادن سالهای متعدد در حوزه، متوجه وجود کاستی در سطح علمی خود در عرصه علوم مختلف ادبیاتی اعم از صرف، نحو، لغت و... می شوند. در این موارد معمولا اشخاص اولین و بهترین وسیله پیش روی خود را بازگشت دوباره و خواندن یا مباحثه کتب ادبیاتی مقدمات، می بینند. لکن باید توجه داشت که این روش علاوه بر مصروف داشتن وقت فراوان و آسیب رساندن به نشاط علمی و دروس فعلی طلبه، معمولا نتیجه قابل توجهی نیز به دنبال ندارد. زیرا معمولا مطالب ادبیاتی در ذهن شخص به مانند یک پازل غیر مرتب وجود دارد و احتیاجی به ایجاد یک فایل جدید از ادبیات در ذهن نیست.
لذا به نظر می رسد بهترین راه حل جهت رفع نقیصه مذکور پناه آوردن به تمرین عملی در به کارگیری آموخته های ادبیاتی است. و البته سودمندترین و با برکت ترین متن برای این تمرین قرآن کریم می باشد. همچنین در این روش استفاده از برخی کتب ادبیاتی نیز ضروری می باشد که استفاده از نرم افزار "جامع التفاسیر" می تواند ما را تا حدود زیادی از مراجعه به کتب مختلف بی نیاز نماید. لذا با توجه به نکات فوق، برنامه مورد نظر در قالب چهار مرحله تنظیم می گردد:
مرحله اول: انتخاب یکی از سوره های قرآن کریم که ترجیحا بهتر است از سوره های نسبتا طولانی باشد.
مرحله دوم: در هر روز به ترتیب یکی از آیات را در مقابل خود قرار داده و ابتدا تا حد توان سعی می کنیم آن آیه را تجزیه و ترکیب نموده و نتیجه را بر روی کاغذ مکتوب می کنیم.
مرحله سوم: در این مرحله باید تلاش شود که آیه مورد نظر به صورت دقیق و روان ترجمه شود. البته ممکن است در ابتدا شخص توانایی ترجمه بسیاری از مفردات و لغات را نداشته باشد که در این هنگام لازم است کلمات نامانوس یادداشت شده تا در مرحله بعد تکلیف آن مشخص شود.
مرحله چهارم: در این بخش به برنامه "جامع التفاسیر" مراجعه نموده و ابتدا با استفاده از کتابهای اعراب القرآن - مانند: اعراب القرآن و بیانه محی الدین درویش- صحت و سقم تجزیه و ترکیب خود را مورد آزمایش قرار داده و در صورت نیاز به توضیحات بیشتر به کتابهای صرفی و نحوی مختصر مانند: بدایة النحو و صرف ساده مراجعه می نماییم. سپس با رجوع به بخش لغتنامه می توانیم معنا و مفهوم مفرداتی را که هنگام ترجمه برای ما نامانوس بودند مشخص نماییم.
نکته: پیشنهاد می شود که طلاب عزیز از این فرصت استفاده نموده و پس از طی این مراحل با تفکر در آیه کریمه و پس از آن رجوع به کتب تفسیر، موجبات استفاده بیشتر خویش از برنامه فوق را فراهم آورند.
فوائد و مزایای این برنامه:
الف) صرف زمان اندک و تحصیل نتیجه فروان
ب) پرهیز از روش صرفا تئوری و مواجهه عملی با ادبیات
ج) پرداختن به لغت در کنار صرف و نحو و پر نمودن حافظه از کلمات عربی و معانی آن.
د) آشنایی بیشتر و عمیقتر با قرآن کریم و بهرمند شدن از برکات معنوی و علمی آن.